http://www.khormoa.persianblog.com/

 

بنا به گفته ای پارسی میانه آنچنان  از میان نرفته که هیچ گونه نام و نشانی از خود  در زبان پارسی نو که زبان کنونی مردم ایران است بجایی نگذاشته باشد .

در تایید این گفتار باید یادآور شد که امروزه مردمانی با فرهنگی بسیار کهن و پرمایه و خردمندانی سترگ بنام لر در سرزمینی که محل سکونت اجداد باستانی آنان از هزاران سال پیش بوده زندگی می کنند . و هنوز که هنوز  است با زبان و لهجه پارسی میانه ( پهلوی ) یا همان زبان دورانهای اشکانیان و ساسانیان با هم گفتگو می کنند . با همان زبانی که پیشینیانشان از صدها سال پیش بوسیله آن با یکدیگرگفتگو و ارتباط برقرار می کرده اند.

همان زبانی که سرآغاز دوستی ها و همکاریهای بزرگی بوده ،  که به بر جای گذاردن این همه ماندگارهای کهن و گرانبهاء و پر ارزش - هنری ، فرهنگی ، ادبی و ... که مایه مباهات و افتخار و سرافرازی و سربلندی ما هستند - انجامیده است .

این کوچکترین هیچگونه ادعای در زمینه آگاهی آنچنانی بر دانشهای مانند  زبان شناسی ، باستان شناسی و ... ندارم  . اما این گفته بزرگان و دانشمندانی است که موی را در آسیاب پژوهش سپید کرده اند . ولی در اینجا اینجانب تنها بر آنم که از دهها تشابه واژگانی میان زبان لری امروزی و زبان پهلوی  گذشته وجود دارد . اندکی را در حد توانم و به مرور برای شما عرضه دارم . چه شاید سندی برتر از این نمیشود ارائه کرد ، جز واژگانی از این زبان و گویش تاریخی و کهن .

باشد تا دشمنان نادان و دیوسیرت ایران و فرهنگ ایرانی بدانند تا خون ایرانی در رگهایی مردمان این دیار ( ایران ) هست این مرز کهن و بوم باستانی(ایران) و فرهنگ پشتوانه دارش به این سادگیها از بین نخواهد رفت  . و از سویی توجه دوستداران ایران و فرهنگ ایرانی را به این نکته جلب کنم که ، با دیدی تیز بینانه و موشکاف می توان از گوشه و کنار ایران یادمانهای زنده و پویایی از زندگی پر از سربلندی گذشتگانمان به دست بیاوریم و با گسترش  تا جوانان و نوجوانان این قوم بزرگ (لرها ) و سرزمین باستانی (همچون سایر نقاط ایران ) و دیگر اقوام محترم و گرامی و بزرگ ایران  بدانند که از چه نسل ، ریشه و تباری هستند - و پیشینیانشان در سایه تلاش و کوشش خود چه روزگاربا شکوهی داشته اند . -  و همچون نیاکان خود ایران را دوباره – اما با رنگی امروزی - به آن بزرگی و سروری فرهنگی ، هنری ، مادی و .... پیشترهایش برسانند . ایدون بادا

 حرف

 تلفظ

 Z

ژ 

 z

 ز

x

خ

 

 

 

 حرف

 تلفظ

 A

 آ

a 

زبر(فتحه) 

 

فارسی

گفتش

لری

خوراک- دم پخت

Ash

آش

آسیاب -آسیا

Asiy-Aow

آسیاو

//

asiy-Aow

اسیآو

آرام

Arem

آرم

شکم

eshkam

اشکم

اقبال

baxt

بخت

اشک

aser

اسر

خارپشت

ZeZO

ژژو

پارسال

pAr

پار

پرچین

parchi

پرچی

پادشاه

pAteshA

پاتشاه

پریروز

pariyr

پریر

خورشید

xvar

خور

خواهر

xo-ar

خور

درخت

dAr

دار

عقاب

dAl

دال

دوشیدن

doxteh

دوخته

عدد 2

du

دو

جنگل -درختان انبوه

razou

رزو

بی پوشش -عریان

rout

روت

//

riyt

ریت

زن

Zan

ژن

سهميه - ترس

sam

سم

سرخ

sour

سور

 عدد 6

shash

شش

کنار-زیربغل

kash

کش

گرد-غبار

gart

گرت

گردش

gasht

گشت

تپه

gar

گر

نوعی طالبی

garmak

گرمک

عقده - گره

ge-rye

گری

حفره -دره

gour

گور

عريان - لخت

lutak

لوتک

باد

vAy

وای

شوهر

mira

میره

//

mirak

میرک

درخت مورد

mort

مورت

پرييدن - پرش

vAz

واز

تن - سينه - کنار- بر

var

ور

بره

vark

ورک

خاطر - یاد

viyr

ویر

گراز

ve-rAz

وراز

عدد 1000

hazAr

هزار

عادت - خوی

houk

هوک

هست

hiy

هی

گذاشتن

hiyshteh

هیشته

عدد 1

yak

یک

 

پژوهشی را که خوانديد با کمک از دست نوشته های زير نگاشته شده است :

فرهنگ مردم لرستان -سعيد شادابی (زير نظر سيدابوالقاسم انجوی شيرازی)-انتشارات افلاک-۱۳۷۷

دانشنامه مزديسنا -دکتر جهانگير اوشيدری -نشر مرکز -چاپ دوم ۱۳۷۸

فرهنگ لری - حميد ايزد پناه -انتشارات اساطير -۱۳۸۱

تاريخ خرم آباد -سيد فريد قاسمی -انتشارات افلاک-۱۳۷۵

داستانها و زبانزدهای لری - حميد ايزد پناه -انتشارات بلخ-۱۳۶۲